**Let op: als u niet de Nederlandse nationaliteit bezit en geen AOW-pensioen ontvangt, kunt u in het buitenland geen DigiD aanvragen.** Een bestaande DigiD blijft wel actief, ook zonder Nederlandse nationaliteit, zolang u deze maar blijft gebruiken. Uw DigiD verloopt als u het 3 jaar lang niet gebruikt. Wij adviseren om de DigiD in ieder geval eens per jaar te gebruiken, bijvoorbeeld om in te loggen bij uw uitkeringsinstantie of pensioenfonds.
# 2. Nederlandse nationaliteit en verblijfsrecht Heeft u de Nederlandse nationaliteit? Deze verliest u niet als u emigreert, zolang u daarvan zelf geen afstand doet (bijvoorbeeld omdat u gebruik heeft gemaakt van de Remigratiewet of vanwege het verkrijgen van een nieuwe nationaliteit; let erop dat, bij dat laatste, het verlies ook [automatisch](https://ind.nl/nl/nederlanderschap/nederlandse-nationaliteit-verliezen) kan gebeuren). U moet de geldigheid van uw Nederlandse paspoort wel steeds op tijd verlengen. Ook als u niet op tijd verlengt, kunt u de Nederlandse nationaliteit automatisch verliezen. Heeft u niet de Nederlandse nationaliteit? Dan is het een goed idee om vóór uw verhuizing naar uw bestemmingsland uit te zoeken of u de Nederlandse nationaliteit kunt verkrijgen, bijvoorbeeld omdat u eventueel weer terug zou willen komen naar Nederland of om Nederland makkelijker te kunnen bezoeken. Heeft u al de nationaliteit van een ander EU-land? Dan kunt u Nederland nog gewoon blijven bezoeken en, [onder bepaalde voorwaarden](https://ind.nl/nl/verblijfsvergunningen/eu-eer-en-zwitserland/verblijven-in-nederland-als-burger-van-de-eu-eer-of-zwitserland#langer-dan-3-maanden-in-nederland-verblijven), zich in Nederland vestigen, ook zonder Nederlandse nationaliteit.**Naturalisatie en optieprocedure** U kunt Nederlander worden door [naturalisatie](https://ind.nl/Nederlanderschap/naturalisatie/Paginas/Naturalisatie.aspx). Dan moet u wel het inburgeringsexamen afleggen. Misschien komt u ook in aanmerking voor de [optieprocedure](https://ind.nl/nl/nederlanderschap/nederlander-worden-door-optie), die veel korter duurt dan naturalisatie. Met de optieprocedure hoeft u geen inburgeringsexamen af te leggen. **Ontheffing inburgeringsexamen** Komt u niet in aanmerking voor de optieprocedure, maar heeft u een ernstige ziekte of beperking en kunt u daarom niet inburgeren? Dan kunt u mogelijk een ontheffing krijgen voor het inburgerings-examen. Deze moet u aanvragen bij [DUO](https://www.inburgeren.nl/minder-of-geen-examens/ziekte-of-handicap.jsp). **EU-langdurig ingezetene** Is naturalisatie of optieprocedure niet mogelijk? Dan kunt u overwegen om, als u deze nog niet heeft en als u aan de voorwaarden voldoet, de verblijfsvergunning [EU-langdurig ingezetene](https://ind.nl/nl/verblijfsvergunningen/langdurig-ingezetene-eu/aanvragen-verblijfsvergunning-eu-langdurig-ingezetene) (Type V) aan te vragen voordat u emigreert. Met deze verblijfsvergunning zou u maximaal 1 jaar buiten de EU en 6 jaar binnen de EU (buiten Nederland) kunnen verblijven en weer kunnen terugkeren naar Nederland. Let op: de geldigheid van deze verblijfsvergunning kan verlopen als u buiten Nederland woont, maar het is onder bepaalde voorwaarden mogelijk dat deze verblijfsvergunning ook buiten Nederland geldig blijft. Raadpleeg altijd de IND over de regels rond deze verblijfsvergunning.
# 3. ZorgverzekeringAls u (r)emigreert, moet u in de meeste gevallen uw Nederlandse zorgverzekering opzeggen. Neem tijdig contact op met uw zorgverzekeraar om te vragen of, wanneer en hoe u uw zorgverzekering in Nederland moet stopzetten.
Heeft u nog wel een wettelijk pensioen of een uitkering uit Nederland en verhuist u naar een verdragsland, dan moet u zich via het CAK verzekeren voor ziektekosten. Vraag de [121/S1](https://www.hetcak.nl/zelf-regelen/aanvraagformulier-verdragsformulier-121) aan bij het CAK (het liefst 6 weken voor vertrek). Hiermee kunt u zich (en eventueel uw gezinsleden) verzekeren voor zorgkosten in het nieuwe woonland. Het verdragsland verrekent de zorgkosten met Nederland. U betaalt een verdragsbijdrage (een soort zorgpremie) aan het CAK. Deze zal maandelijks automatisch worden afgeschreven van uw uitkering of pensioen.**Wettelijke pensioenen en uitkeringen zijn:** Ouderdomspensioen AOW Nabestaandenpensioen ANW Overbruggingsuitkering OBR Vervroegd pensioen of keuzepensioen Uitkering WAO, WIA of WAZ Wajong-uitkering Wachtgelduitkeringen (WW+) voor militairen en ambtenaren Ontvangt u niet één van bovengenoemde pensioenen of uitkeringen? Of heeft u alleen een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)? **Dan kunt u géén 121/S1 aanvragen bij het CAK en moet u uw zorgverzekering zelf regelen in uw nieuwe land.**
**Verdragslanden voor het CAK zijn:** - Alle EU-landen - Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk - Liechtenstein, Noorwegen en IJsland - Bosnië-Herzegovina, Kaapverdië, Noord-Macedonië, Marokko, Montenegro, Servië, Tunesië, en Turkije Verhuist u naar een ander land, dan moet u uw zorgverzekering in uw nieuwe woonland zelf regelen.
# 4. Melding aan uitkeringsinstantie Meld op tijd aan de instantie die uw uitkering of pensioen uitbetaalt, dus bijvoorbeeld het UWV, de SVB en/of uw pensioenfonds, dat u naar het buitenland verhuist. Daarbij moet u uw verhuisdatum, adres in het nieuwe woonland en eventueel nieuwe bankgegevens IBAN) doorgeven. [Klik hier om wijzigingen door te geven aan het UWV](https://www.uwv.nl/particulieren/formulieren/doorgeven-wijzigingen-wia-wao-waz-wajong-uitkering.aspx "Doorgeven wijzigingen als u een WIA-, WAO-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft") en [hier voor de SVB](https://www.svb.nl/nl/uitleg-mijnsvb/uw-zaken-online-regelen/wijziging-doorgeven "Wijziging doorgeven"). Informeer altijd bij het UWV/de SVB/uw pensioenfonds wat ze van u verwachten bij verhuizing!Ontvangt u een AOW-uitkering en wordt deze aangevuld met AIO? De AIO kunt u niet meenemen wanneer u verhuist naar het buitenland. Hiernaast kent de AIO andere voorwaarden waar u op moet letten. [Klik hier](https://www.svb.nl/nl/aio/kijk-of-u-een-aio-aanvulling-krijgt) voor meer informatie. Ontvangt u een arbeidsongeschiktheidsuitkering van het UWV en wordt deze op grond van de Toeslagenwet aangevuld met een toeslag? Vraag dan het UWV wat er in uw situatie gebeurt met deze toeslag wanneer u verhuist naar het buitenland. De toeslag van het UWV moet u niet verwarren met de toeslagen van de Belastingdienst, zoals huur- en zorgtoeslag. Zie hierover straks ook stap 6 van dit stappenplan.
# 5. Opzeggen huur/huisbewaring Bent u hoofdbewoner van een huurwoning, dan moet u voor uw verhuizing natuurlijk de huur opzeggen (dit hoeft niet als uw partner achterblijft in de woning en hij/zij medehuurder was; neem wel altijd contact op met uw verhuurder over uw eigen verhuizing). Meestal geldt een opzegtermijn van 1 maand. Twijfelt u over uw emigratie en wilt u binnen een jaar naar Nederland terug kunnen komen, informeer dan bij uw verhuurder naar **huisbewaring**. Daarmee kunt u de woning nog tijdelijk behouden en kan een andere huurder er tijdelijk in wonen totdat u weer terug bent. Huisbewaring geldt meestal voor maximaal 1 jaar. Dus u moet wel binnen een jaar terugkomen om dezelfde woning weer te kunnen betrekken. Let op: huisbewaring is niet bij alle verhuurders mogelijk. **Koopwoning** Heeft u een koopwoning in Nederland? Deze hoeft u niet te verkopen als u emigreert, maar raadpleeg een hypotheekadviseur wat voor u de beste opties zijn rond deze woning. # 6. Stopzetten toeslagen Bij emigratie moet u eventuele toeslagen die u in Nederland ontvangt meestal stopzetten. Zie hiervoor de informatie op de website van de [Belastingdienst](https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/toeslagen/toeslag_stopzetten/ik-wil-mijn-toeslag-stopzetten "Ik wil mijn toeslag stopzetten"). Vraag de Belastingdienst of u eventueel recht blijft houden op de zorgtoeslag in uw nieuwe woonland. **Let op**: het gaat hier om de toeslagen die u van de Belastingdienst ontvangt, zoals huurtoeslag en zorgtoeslag, dus niet een eventuele toeslag die u van het UWV ontvangt op grond van de Toeslagenwet.Neem contact op met het UWV voor meer informatie over verhuizen naar uw nieuwe woonland en de gevolgen voor uw mogelijke toeslag die u ontvangt bij u WIA- of WAO-uitkering.
# 7. Uitschrijven bij de gemeente U moet zich uitschrijven bij de Nederlandse gemeente waar u woont (doorgeven verhuizing naar het buitenland) en daarbij uw adres in uw nieuwe woonland doorgeven. Dit doet u vanaf 5 dagen voor uw vertrek. Informeer bij uw gemeente naar de regels voor verhuizen naar het buitenland. Vraag uw gemeente altijd of uw gegevens na uw uitschrijving worden opgenomen in de **Registratie Niet-Ingezetenen (RNI)**. In de RNI staan de gegevens van mensen die niet (meer) in Nederland wonen, maar wel te maken hebben met de Nederlandse overheid. Dit is belangrijk voor uw contact met Nederlandse overheidsinstellingen na uw emigratie. # 8. Vrijstelling loonbelasting Ontvangt u inkomsten vanuit Nederland uit een andere bron dan de Remigratie-uitkering, dus: WAO/WIA, AOW, ANW, pensioen of een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Wanneer u vrijstelling van loonbelasting aanvraagt, voorkomt u dat u dubbele belasting op uw inkomsten betaalt of dat u in Nederland of uw nieuwe woonland teveel inkomstenbelasting gaat afdragen. U moet hiervoor het formulier ‘[**Aanvraag Vrijstelling van loonbelasting/premie volksverzekeringen**](https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/themaoverstijgend/programmas_en_formulieren/verzoek_vrijstelling_inhouding_loonbelasting_premie_volksverzekeringen)’ invullen en opsturen naar de Nederlandse Belastingdienst, met de nodige bijlagen. U kunt dit zelfstandig doen of via een belastingadviseur regelen. **Let op:** deze vrijstelling wordt niet altijd toegekend door de Belastingdienst, bijvoorbeeld in het geval dat uw partner nog in Nederland blijft wonen of vanwege andere voorwaarden die zijn opgenomen in het belastingverdrag tussen Nederland en uw nieuwe woonland. Toch adviseren wij deze aanvraag standaard te doen wanneer u emigreert met inkomsten uit Nederland.Verhuist u naar één van de volgende landen? Klik op het betreffende land voor meer specifieke informatie rondom deze procedure aanvraag vrijstelling van loonbelasting: - [ex-Joegoslavië](https://portal.nmigratie.nl/books/ex-joegoslavie-stappenplan-voor-vertrek/page/8-vrijstelling-loonbelasting) - [Marokko](https://portal.nmigratie.nl/books/marokko-stappenplan-voor-vertrek/page/8-vrijstelling-loonbelasting) - [Suriname](https://portal.nmigratie.nl/books/suriname-stappenplan-voor-vertrek/page/10-vrijstelling-loonbelasting) - [Turkije](https://portal.nmigratie.nl/books/turkije-stappenplan-voor-vertrek/page/8-vrijstelling-loonbelasting)
# 9. Vrijwillige ANW-verzekeringVergeet niet de vrijwillige verzekering voor de Algemene Nabestaandenwet (ANW) aan te vragen.
Als u buiten Nederland gaat wonen, kunnen uw nabestaanden geen ANW-uitkering aanvragen als u komt te overlijden, tenzij u de **vrijwillige verzekering** voor de ANW had afgesloten. De premie van deze verzekering is laag. Daarom is ons advies deze verzekering, als u aan de voorwaarden voldoet, af te sluiten. Zie ook de [informatie op Nederland Wereldwijd](https://www.nederlandwereldwijd.nl/anw-uitkering-buiten-nederland/nabestaanden-later-anw-uitkering "Ik ga buiten Nederland wonen. Kunnen mijn nabestaanden later een Anw-uitkering krijgen?") hierover. Afsluiten kan tot een jaar na uw vertrek uit Nederland. Aan kinderen boven de 21 en weduwen/weduwnaars die de AOW-leeftijd al hebben bereikt wordt een eventuele ANW-uitkering **niet** uitbetaald: [meer informatie over voorwaarden van uitbetaling](https://www.svb.nl/nl/anw/wanneer-krijgt-u-anw/kijk-of-u-een-anw-uitkering-kunt-krijgen). Let op! De vrijwillige ANW-verzekering is niet hetzelfde als de [vrijwillige AOW-verzekering](https://www.nederlandwereldwijd.nl/aow-buiten-nederland/vrijwillig-verzekeren "Vrijwillig verzekeren voor de AOW"). De vrijwillige AOW-verzekering kent veel hogere premies en is voor de meeste mensen niet rendabel. Natuurlijk kunt u, na goed naar de kosten en baten te hebben gekeken, ervoor kiezen ook een vrijwillige AOW-verzekering af te sluiten. # Overig Na dit stappenplan te hebben doorlopen, is het uitermate belangrijk om ook de volgende pagina's te lezen: - #### [Onze overige aandachtspunten bij en na verhuizing](https://portal.nmigratie.nl/books/waarop-letten "Aandachtspunten") - #### [Belangrijke organisaties](https://portal.nmigratie.nl/books/belangrijke-organisaties)